Việc sinh mổ được nhiều bà mẹ chọn lựa ngày nay, vì không gây đau đớn như sinh thường. Tuy vậy, việc sinh mổ cũng cần hết sức chú ý chăm sóc, bởi vì nguy cơ nhiễm trùng cao hơn và chế độ chăm sóc đòi hỏi cao hơn, so sinh thường.

Bài viết sau sẽ chia sẻ cụ thể từng giai đoạn cụ thể, khi chăm sóc và phục hồi sau sinh mổ cho mẹ.

Dù là phẫu thuật không quá phức tạp, có thể cắt chỉ trong 6- 7 ngày, 9-10 ngày sau đó thể xuất viện. Nhưng chị em phụ nữ sinh mổ vẫn cần chú ý những điều sau, để nhanh chóng phục hồi sau sinh mổ tốt nhất, tránh những biến chứng xảy ra. Không chỉ khiến chị em đau đớn, mệt mỏi mà còn ảnh hưởng đến em bé đang còn nhỏ.

1. Cách chăm sóc 6 tiếng sau khi mổ

1.1 Nằm nghiêng, không dùng gối

Đây là tư thế nằm đúng khoa học được các bác sĩ khuyên. Tuy nhiên, trong vòng 6 giờ đầu sau mổ, chị em đừng nên dùng gối đầu. Lúc này tác dụng của thuốc mê bắt đầu tan biến, vết mổ bắt đầu đau. Nếu nằm ngửa, sẽ cảm thấy đau đớn hơn tử cung co thắt. Vì vậy sau khi về đến phòng hậu phẫu, chị em nên nằm nghiêng đầu sang một bên, thẳng người và không dùng gối để tránh đau đầu.

Tác dụng của nằm nghiêng là giúp phụ sản đỡ bị nôn, nên dù đau đến mấy, các mẹ chịu khó làm theo điều này.

Trong vòng 6h đầu, mẹ nên nằm nghiêng đầu sang một bên, thẳng người và không dùng gối để tránh đau đầu.

1.2 Chưa nên vội ăn

Không nên ăn trong vòng 6 tiếng sau khi mổ. Nguyên nhân là do sau khi mổ, ruột bị kích thích, nên chức năng đường tiêu hóa còn yếu, chưa thể tiêu thụ thức ăn ngay được. Hơn nữa, trong khoang ruột có nhiều khí tích tụ. Vì thế sau khi mổ, thường có cảm giác đầy bụng. Để giảm bớt khí trong ruột, bà mẹ tạm thời chưa vội ăn uống, để giảm áp lực cho đường tiêu hóa.

1.3 Cho con bú càng sớm càng tốt

Việc quan trọng sau khi phẫu thuật là, nghĩ ngơi để lấy lại sức khỏe. Nhưng không nên ngủ nhiều, vì nước ối sẽ bị tích tụ ở tử cung. Mẹ cần khởi động chân tay nhẹ nhàng, để lấy lại cảm giác. Ngồi dậy nhẹ nhàng, để tăng cường sự hoạt động của ruột, dạ dày, điều tiết khí sớm, tránh bị dính ruột. Nên cho con bú càng sớm càng tốt, vì hàm lượng dinh dưỡng của sữa non rất cao. Bú sớm cũng tránh tình trạng tắc sữa, căng sưng vú.

Trong sữa non có chứa rất nhiều chất dinh dưỡng mà sữa mẹ không có, nên các mẹ nên tận dụng thời gian cho bé bú nhanh nhất có thể

2. Cách chăm sóc và phục hồi sau sinh mổ

2.1 Nằm nghiêng, dùng gối kê sau lưng

Vào thời điểm này, có thể nằm thẳng và dùng gối. Tuy nhiên, vẫn khuyến khích nằm nghiêng đầu sang một bên, có thể có gối kê sau lưng, hoặc dùng chăn để đệm ở sau lưng, làm sao cho thân người tạo với giường một góc 20-30 độ. Việc này giúp giảm va chạm đến vết mổ và giảm đau, khi dịch chuyển cơ thể giúp bớt đau hơn.

2.2 Ăn thức ăn lỏng, mềm, dễ tiêu hóa

Sau khi sinh mổ, sự hoạt động của ruột giảm, dạ dày bị ức chế. Do đó, nếu ăn nhiều, sẽ dẫn đến đầy bụng, khó tiêu, tích tụ lâu. Dễ dẫn tới táo bón và tăng thêm khí trong ruột, khiến bụng bị đầy hơi, không có lợi cho việc hồi phục sức khỏe.

Bí quyết giúp mẹ sau sinh có nhiều sữa cho con bú

Các mẹ có thể chọn thức ăn lõng, mềm và dễ tiêu hóa như súp, cháo, canh. Không nên dùng nhiều chất đường – bột hay các sản phẩm từ đậu tương. Thức ăn cay, nóng hay tái, vì chúng dễ gây đầy hơi và có nguy cơ nhiễm khuẩn. Cá chưa nên sử dụng vào lúc này, vì khiến vết thương lâu lành hơn.

2.3 Vận động cơ thể nhẹ nhàng

Việc nghỉ ngơi là cần thiết, nhưng không vì thế, mà các mẹ nằm cả ngày trên giường. Như vậy, sẽ khiến các dịch không thể lưu thông và thoát ra ngoài được. Vì vậy sau 1 ngày, các mẹ nên tập cử động chân tay, rồi ngồi dậy, xuống giường tập đi. Sự vận động này, còn giúp thúc đẩy tuần hoàn máu, giúp vết thương mau lành. Tăng cường nhu động ruột, giúp nhanh thoát khí, tránh nguy cơ dính ruột và tắc mạch máu.

Mẹ nên vận động nhẹ nhàng, đi lại, để vết thương mau lành

2.4 Chăm sóc vết mổ cẩn thận

Không tự ý bôi thuốc gì lên mà chưa có sự cho phép của bác sĩ. Không tháo bỏ hết găng gạc nhưng cũng đừng băng quá chặt vết mổ, vì tất cả những điều này đều có thể gây viêm nhiễm hoặc làm tăng tổn thương. Chị em cũng phải giữ gìn tối đa để tránh cảm cúm, vì khi đó sức đề kháng sẽ giảm và nguy cơ viêm nhiễm sẽ tăng lên. Nên giữ ấm cho cơ thể để tránh bị cảm lạnh.

3. Một tuần sau khi mổ

3.1 Uống nhiều nước và nước trái cây

Sau 3-5 ngày, cơ thể người mẹ vẫn còn rất yếu. Vết mổ vẫn còn đau, những người mẹ trẻ sẽ bị táo bón và có cảm giác đầy hơi, đó là do ảnh hưởng của thuốc tê, vì thế uống thật nhiều nước là điều cần thiết. Tốt nhất là nên uống trà nóng, nước gừng ấm.

Hãy chú ý uống nhiều nước

Ngoài ra mẹ có thể bổ sung thêm nước trái cây để giúp cơ thể mau khỏe hơn.

3.2 Ăn uống nhẹ nhàng

Sau khi các mẹ đã đào thải được khí ra ngoài cơ thể thì mẹ có thể ăn uống bắt đầu từ những loại thức ăn lỏng đến sền sệt, nên chọn loại thức ăn có nhiều dinh dưỡng mà lại dễ tiêu hoá như canh trứng gà, cháo nhuyễn… sau đó tuỳ theo thể chất của sản phụ để dần khôi phục lại chế độ ăn như bình thường.

3.3 Kiêng lạnh

Sau khi sinh, hệ miễn dịch của phụ sản rất yếu, rất dễ nguy cơ mắc bệnh. Vì vậy, trong quá trình chăm sóc sau sinh không được đụng tới nước lạnh, không tắm nước lạnh, giặt quần áo hoặc uống đá lạnh. Tuy nhiên, nếu không đụng cả đến nước nóng, suốt tháng không lau thì lại bị nguy cơ nhiễm trùng, mất vệ sinh và môi trường tốt để lây bệnh từ mẹ sang con.

Những kiêng cử sau khi sinh mẹ nào cũng nên biết

Vì vậy nên tắm hay lau bằng nước ấm. Nếu tắm thì nên tắm nhanh, không ngâm mình trong bồn nước quá lâu tránh bị nhiễm trùng vết mổ.

4. Một tháng sau khi mổ

4.1 Kiêng sinh hoạt vợ chồng

Phụ sản nên kiêng sinh hoạt tình dục trong 4-5 tuần cho tử cung phục hồi. Nên tránh xúc động mạnh, ảnh hưởng đến tinh thần vì các stress có thể gây tổn hại và gây thiếu sữa.

4.2 Không ăn quá no, quá tanh

Trong quá trình phục hồi sau sinh mổ, hệ tiêu hóa có hoạt động yếu hơn lúc bình thường. Do đó, việc ăn nhiều sẽ khiến tiêu hoá khó khăn, tích tụ lâu, dẫn tới táo bón và tăng thêm khi trong ruột, khiến bạn bị đầy hơi, không có lợi cho việc hồi phục sức khỏe.

Ngoài ra, mẹ nên tránh những món ăn có tính hàn như cua, rau đay. Không nên ăn quá sớm những thức ăn tanh như cá, ốc bởi chúng sẽ ức chế sự ngưng tụ của máu khiến vết thương lâu lành hơn.

4.3 Chưa nên làm việc

Sau 1 tháng cơ thể dần trở lại trạng thái ban đầu như khi chưa sinh nhưng không vì thế mà các mẹ làm việc nặng như trước. Chỉ nên vận động nhẹ nhàng và hạn chế làm việc, kể cả việc vặt.

Trong khoảng thời gian này cần nghỉ ngơi, tránh làm việc quá sức

Cũng không nên mang vác các vật nặng vì sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới vết mổ. Đừng lên xuống cầu thang quá nhiều, cũng không tự lái xe, vì việc xử lý những tình huống bất ngờ gặp phải trên đường có thể gây những chấn động mạnh lên vết mổ.

5. Hai tháng sau khi mổ

5.1 Không nên vác nặng

Không nên mang vác vật nặng hơn trọng lượng của em bé. Lúc này sản phụ có thể lên xuống cầu thang, tuy nhiên chỉ nên lên xuống 1 tầng là đủ, và lúc mới đầu nên tập nhẹ nhàng với lượng vận động ít.

5.2 Tránh vận động mạnh

Trong vòng 2 tháng, người sinh mổ nên tránh vận động mạnh để không ảnh hưởng đến vết thương, bởi sau sinh, các khớp giãn, cơ còn yếu, nhất là cơ vùng bụng vốn bị giãn rất nhiều. Hãy để người nhà giúp đỡ các việc gia đình.

Trên đây là những lời khuyên hữu ích dành cho các mẹ. Ngoài những việc trên ra, các mẹ cần giữ tinh thần lạc quan, vui vẻ và cần có sự động viên, giúp đỡ từ người thân, gia đình để vượt qua giai đoạn khó khăn này. Một tinh thần vui vẻ sẽ giảm nguy cơ bị trầm cảm sau sinh và khiến cơ thể nhanh phục hồi hơn. Chúc mẹ và bé luôn khỏe.

Xem thêm các bí quyết chăm sóc và phục hồi sau sinh mổ khác dưới đây:

Những sai lầm khi chăm sóc sản phụ sinh mổ

Dinh dưỡng khoa học cho các mẹ sau sinh mổ

5 cách chăm sóc sản phụ sau sinh mổ giúp phục hồi nhanh nhất